جشنواره فجر، پیشاهنگ تئاتر ایران است

در آغاز این نشست، کتاب، پوستر و عکس این دوره از جشنواره با حضور حسین مسافر آستانه و کوروش سلیمانی، هنرمند تئاتر و مدیر مجموعه تئاترشهر رونمایی شد.

تمرکززدایی از تهران در راستای عدالت فرهنگی

فخرموسوی در ابتدا با ارائه گزارشی اجمالی از روند برگزاری این رویداد گفت: فراخوان جشنواره در ۱۰ بخش منتشر شد. ما امسال بخش ایران‌ من را با موضوع جنگ ۱۲ روزه، دفاع مقدس و مقاومت به بخش‌های دیگر جشنواره اضافه کردیم.

او ادامه داد: برابر با سیاست‌های وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی مبنی بر عدالت فرهنگی و تمرکززدایی، افتتاح را در کرمان برگزار کردیم و پنچ بخش جشنواره شامل پوستر، عکس، پژوهش، رادیوتئاتر و نمایشنامه‌‌نویسی و همچنین بزرگداشت تعدادی از بزرگان تئاتر را در کرمان برگزار کردیم تا طبق توافق، آورده‌ای مثبت برای این استان داشته باشد.

این مدیر هنری افزود: طبق بزرگداشت‌هایی که هرساله در فجر داریم، امسال ۴ بزرگداشت از بین هنرمندان تهران و ۳ بزرگداشت از هنرمندان شاخص استان کرمان داشتیم.  نادر رجب‌پور، مریم کاظمی، جواد پیشگر، میرطاهر مظلومی، مسعود سلطانی‌زاده، زنده‌یاد مهدی ثانی و علی کهن از جمله هنرمندانی بودند که در مراسم افتتاح کرمان مورد تقدیر قرار گرفتند.

فخرموسوی بیان کرد: ۹ کارگاه آموزشی در حوزه‌های مختلف با تدریس نادر برهانی‌مرند، اشکان قازانچایی، یدالله آقاعباسی، سیامک زمردی‌مطلق، نسیم ادبی، فرشاد یاری، بابک دقیقی برگزار شد.

او با بیان گزارش آماری از تعداد متقاضیان و آثار حاضر در جشنواره گفت: در بخش صحنه‌ای و مرور ۱۰۵ اثر از تهران و  ۱۶۵ اثر از شهرستان‌ها داشتیم که ۱۶ اثر به صورت قطعی معرفی شدند و ۴ نمایش هم در بخش رزرو قرار گرفتند.

در بخش برگزیدگان استانی ۶۲ اثر از ۳۳ استان به دبیرخانه معرفی شدند و در استان کرمانشاه در کنار هم و در کنار هیئت انتخاب مورد داوری  و ۱۴ اثر به جدول جشنواره راه یافت.

دبیر چهل‌وچهارمین جشنواره بین‌المللی تئاتر فجر افزود: در بخش نمایش خیابانی، ۲۴۳ اثر متقاضی داشتیم که ۳۸ اثر از تهران و ۲۰۵ اثر از شهرستان بودند که ۲۵ اثر در جدول نهایی قرار گرفتند. همچنین در بخش دیگرگونه‌های اجرایی ۱۴۰ اثر متقاضی داشتیم که ۷۰ اثر از تهران و ۷۰ اثر از شهرستان‌ها بودند.

او با اشاره به بخش نمایشنامه‌نویسی و رادیوتئاتر مطرح کرد: در بخش نمایشنامه‌نویسی، تعداد ۷۷۰ اثر به دبیرخانه رسید که ۲۸۵ اثر از تهران و ۴۲۲ اثر از شهرستان و در نهایت ۳ اثر، برگزیده شد. بخش رادیوتئاتر نیز ۱۲۲ اثر متقاضی داشت که از  ۲۶ اثر از تهران و ۹۶ اثر از شهرستان و ۶ اثر انتخاب شدند.

این مدیر هنری با اشاره به بخش عکس و پوستر جشنواره نیز گفت: در بخش مسابقه عکس ۱۱۵ اثر به دبیرخانه رسید. ۶۰ اثر به نمایشگاه رسید  و ۳ اثر به عنوان برگزیده معرفی شد.  در بخش پوستر از ۲۰۱ اثر تعداد  ۱۰۹ اثر از تهران و ۱۸۹ اثر از شهرستان بود و ۳ اثر برگزیده معرفی شد. بخش نمایشگاه عکس و پوستر در کرمان برپا شد و از دوم بهمن در خانه هنرمندان برقرار می‌شود.

فخرموسوی بیان کرد: ۱۴۶ چکیده مقاله به جشنواره رسید که از این تعداد ۳ اثر برگزیده شد. همچنین رونمایی از کتاب ترجمه «هنر اجرا» و کتاب «تئاتر معاصر اروپا» که چاپ اول است را هم خواهیم داشت.

اضافه شدن بخش «ایران من» به جشنواره/سالن‌های دولتی و خصوصی برای برگزاری آثار جشنواره مشخص شد

او با اشاره به اضافه‌شدن بخش «ایران من» به جشنواره گفت: بخشی با  نام «ایران من» شامل موضوعات جنگ ۱۲ روزه و دفاع مقدس و مقاومت به جشنواره امسال اضافه شد. در این بخش، ۱۰ اثر در بخش خیابانی و ۱۰ اثر در بخش صحنه‌ای‌ای اجرا دارند. یک اثر «ویژه بانوان» هم در جدول هست که در هر ۱۰ روز جشنواره در تالار اندیشه هنری برگزار می‌شود.

به گفته دبیر جشنواره سالن‌های تئاترشهر، تماشاخانه سنگلج (بخش مهمان و فراگیر)، ایرانشهر، تالار حافظ و هفت سالن در بخش فجرپلاس هستند. همچنین بخش خیابانی در محوطه تئاترشهر و پهنه رودکی برگزار می‌شود.

فخر موسوی در ادامه سخنانش مطرح کرد: امسال ۶۲ درصد شرکت‌کنندگان از هنرمندان شهرستان‌ و ۳۸ درصد از هنرمندان تهران بودند‌.
او در توضیح بخش فراگیر گفت: بخش فراگیر جشنواره‌، بخش استانی و منطقه‌ای دارد که برگزیدگان این بخش‌ها در جشنواره حضور پیدا می‌کنند. قطب‌الدین صادقی، شهرام زرگر و شهرام کرمی ۳ داور این بخش هستند. همچنین بخش فجرپلاس را آرش دادگر، مریم کاظمی و محمد حاتمی داوری می‌کنند. تماشاخانه طهران، سیمرغ، صحنه آبی، مشایخی، هیلاج، نوفل‌لوشاتو و همای سعادت، هفت تماشاخانه بخش فجرپلاس هستند که از سوم تا هشتم بهمن با ۱۷ اثر، میزبان تماشاگران خواهند بود.

جشنواره امسال «ملی» است

او درباره کشورهای بخش بین‌الملل گفت: ایتالیا، فرانسه، آلمان، ارمنستان، گرجستان، روسیه و عراق کشورهای حاضر در بخش بین‌الملل جشنواره بودند و قرار بود تا مدرسانی از کشور ترکیه و تاجیکستان نیز حضور داشته باشند که میسر نشد. ما قرار بوددر بخش افتتاح جشنواره در کرمان نیز میزبان گروه ایتالیا باشیم.

بودجه جشنواره ۲۸ میلیارد تومان است

فخرموسوی درباره بودجه این دوره از جشنواره و بودجه‌ای که برای بخش بین‌الملل آن در نظر گرفته شده بود، توضیح داد: برای بخش بین‌الملل بودجه دلاری در نظر نگرفته بودیم و قرار بود تا ریال را به دلار تبدیل کنیم. ۲۸ میلیارد تومان بودجه به این دوره از جشنواره اختصاص داده شده بود که امیدواریم افزایش پیدا کند؛ زیرا این بودجه نسبت به سال گذشته با کاهش روبرو بوده است. البته تمام تلاش ما بر این بود تا کاهش بودجه بر کیفیت آثار تاثیر نگذارد.

دبیر جشنواره همچنین با اشاره به بخش مهمان این دوره از جشنواره مطرح کرد: شخصا هیچ کاری را انتخاب نکردم بلکه ۱۰ اثر توسط هیاتی ۱۰ نفره انتخاب شد تا روی صحنه برود.

فخر موسوی با بیان اینکه حضور در رویدادی مانند فجر حال هنرمندان را خوب می‌کند؛ گفت: متاسفانه در میان هنرهای کشور، مظلوم‌تر از تئاتر نداریم و هر اتفاقی رخ می‌دهد، اول دامن تئاتر را می‌گیرد.

هیچ کس به شکل مکتوب انصراف نداده است

دبیر جشنواره چهل‌وچهارم فجر در پاسخ به سوالی درباره انصراف‌های احتمالی گروه‌های نمایشی عنوان کرد: بعضی گروه‌ها مشکلاتی درون گروهی داشته‌اند ولی هیچکس به صورت مکتوب انصراف نداده است. البته اگر گروهی انصراف بدهد، گروه دیگری را جایگزین نخواهیم کرد.
او درباره محدودیت‌های اطلاع‌رسانی این دوره از جشنواره افزود: قطعا به دلیل این محدودیت‌ها مشکلاتی داریم و امید است تا پایان هفته، اینترنت به طور کامل باز شود. هرچند نمی‌دانیم شرایط جشنواره با وصل شدن اینترنت به چه سمتی خواهد رفت.

ما از کُره دیگری نیامده‌ایم!

عباس غفاری با یادی از درگذشتگان تئاتر گفت: ما سعی کردیم در بخش داوری از استادان شناخته شده بهره ببریم و تلاش شد تا عدالت در تمامی بخش‌ها برقرار شود. ولی قطعا با توجه به تعداد آثار ارسالی به دبیرخانه انتخاب کار سختی بود.

او با اشاره به بخش بین‌الملل ادامه داد: در بخش بین الملل ۲۲۳ اثر به دبیرخانه رسید و ما ۷ اثر انتخاب کردیم که تا هفته گذشته قرار بود میزبان آن‌ها باشیم. همچنین سه داور از دیگر کشورها برای حضور در جشنواره دعوت شده بودند؛ یک نفر از کشور ترکیه و ۲ داور از تاجیکستان که متاسفانه بنا بر شرایط امکان این همراهی فراهم نشد؛ می‌توان گفت این رویداد در این دوره، ملی برگزار می‌شود.

مدیر اجرایی جشنواره فجر بیان کرد:  من همواره جزو کسانی بودم که درمقایسه آثار بی‌کیفیت، خواستار توجه بیشتر به جوانان با استعداد بودم. نباید فراموش کنیم که جشنواره تئاتر فجر یک رویداد بزرگ تئاتری است که سکوی پرتاب بسیاری از بزرگان تئاتر امروز ما بوده و هست.

غفاری همچنین درباره برنامه احتمالی برگزاری بخش خیابانی با توجه به شرایط اجتماعی فعلی توضیح داد: گروه‌ها در محوطه تئاتر شهر و پهنه رودکی اجرا خواهند داشت و در صورتی که مشکلی پیش بیاید؛ نمایش‌های این بخش در محوطه تالار وحدت و تئاتر شهر اجرا می‌شوند.

او با اشاره به لزوم احترام به نظرات موافق و مخالف برای شرکت یا عدم شرکت در جشنواره بیان کرد: شرکت در تئاتر فجر یک انتخاب است، عده‌ای انتخاب می‌کنند در این رویداد حضور داشته باشند و عده‌ای نه. همه تئاتر ایران هم تهران نیست و ما نمی‌‌توانیم مانع هنرمندانی که می‌خواهند در این رویداد شرکت کنند، باشیم.جشنواره تئاتر فجر، همواره پیشاهنگ بوده است.

او ادامه داد: ما از کشور یا کره دیگری به اینجا نیامده‌ایم و در همین شرایط زندگی می‌کنیم. حضور در فجر، یک انتخاب است. ضمن اینکه تئاتر، محل درآمد یکسری از افراد است و نمی‌توانیم جلوی امرار معاش آن‌ها را بگیریم. کسانی که حضور در تئاتر را تخطئه می‌کنند، چرا در پلتفرم‌ها با دستمزدهای بسیار بالا کار می‌کنند. عرصه تئاتر جای فحاشی نیست بلکه فضای گفت‌وگو است و به جای توهین، با هم حرف بزنیم. چرا از میان هنرها فقط اجرای تئاتر را بد می‌دانیم و موسیقی و سینما چنین نیستند؟ متاسفانه هر کسی که در جشنواره حضور ندارد، به خودش اجازه فحاشی می‌دهد.

پنلی به نام «بهرام بیضایی» در بخش سمینار جشنواره

رامتین شهبازی، دبیر بخش سمینار نیز در این مراسم گفت: قرار بود تا بخش سمینارهای جشنواره هفته گذشته برگزار شود؛ اما با توجه به شرایط روزهای دوشنبه و سه‌شنبه برابر با ششم و هفتم بهمن ماه برگزار می‌شود.

او ادامه داد: از آنجایی که ما در هفته‌های گذشته با فقدان استاد بهرام بیضایی که تاثیر ایشان در حوزه تئاتر غیرقابل چشم‌پوشی است، روبه رو شدیم، پنلی هم ویژه این هنرمند شناخته شده و تاثیرگذار عرصه هنرهای نمایشی در نظر گرفتیم.

اصحاب رسانه می‌توانند از فردا ۱ بهمن‌ماه با ورود به سایت گیشه تئاتر اقدام به تهیه بلیت این دوره از جشنواره کنند و همچنین جدول اجراهای جشنواره‌ از فردا چهارشنبه یکم بهمن در سامانه جشنواره و «سایت ایران تئاتر» منتشر خواهد شد.