چالش‌های گردشگری پزشکی در ایران

صنعت گردشگری پزشکی به‌عنوان یکی از شاخه‌های پررونق گردشگری سلامت، طی سال‌های اخیر توجه بسیاری از کشورها را به خود جلب کرده است. ایران نیز به دلیل ظرفیت‌های بالای درمانی و جذابیت‌های گردشگری، می‌تواند سهم مهمی در این بازار جهانی داشته باشد.

به گزارش ایسنا، امروزه گردشگری پزشکی به یکی از سریع‌ترین حوزه‌های در حال رشد در جهان تبدیل شده است. در حالی‌که در گذشته بیماران عمدتاً از کشورهای کمتر توسعه‌یافته برای درمان به کشورهای پیشرفته سفر می‌کردند، امروز این روند برعکس شده و بسیاری از بیماران از کشورهای پیشرفته به مقاصدی همچون ایران می‌آیند تا با هزینه‌ای کمتر و کیفیتی مناسب خدمات درمانی دریافت کنند. این تغییر الگو به دلیل عواملی مانند هزینه‌های بالای درمان در کشورهای توسعه‌یافته، مدت زمان انتظار طولانی و همچنین تسهیل در حمل‌ونقل و ارتباطات جهانی رخ داده است. از همین‌رو، توسعه گردشگری پزشکی می‌تواند به کاهش بیکاری، افزایش درآمد ملی و رونق اقتصادی کمک کند و جایگاه ایران را در این صنعت استراتژیک تقویت کند.

اهمیت پرداختن به این حوزه زمانی آشکارتر می‌شود که بدانیم صنعت گردشگری پزشکی علاوه بر جنبه‌های درمانی، اثری مستقیم بر توسعه پایدار کشورها دارد. با توجه به پیش‌بینی‌ها، بازار جهانی گردشگری پزشکی تا سال ۲۰۲۵ رشد چشمگیری خواهد داشت و این رشد فرصتی برای کشورهایی مانند ایران است که با بهره‌گیری از مزیت‌های نسبی خود، از جمله نیروی انسانی متخصص، هزینه‌های درمانی پایین‌تر نسبت به بسیاری از کشورها و جذابیت‌های گردشگری طبیعی و فرهنگی، جایگاه مناسبی در این عرصه کسب کنند. اما باید توجه داشت که داشتن مزیت‌های بالقوه به‌تنهایی کافی نیست و وجود موانع گوناگون می‌تواند مانع از بالفعل شدن این ظرفیت‌ها شود.

در همین راستا، مجید گودرزی، دانشیار جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری دانشگاه شهید چمران اهواز، پژوهشی را در زمینه شناسایی موانع توسعه گردشگری پزشکی در ایران انجام داده است. او در این تحقیق، با بهره‌گیری از روش‌های علمی، به بررسی و تحلیل مطالعات انجام‌شده در این حوزه پرداخته و تلاش کرده است تا عوامل اصلی بازدارنده در مسیر پیشرفت این صنعت در کشور را شناسایی کند.

روش کار در این پژوهش بر مبنای فراتحلیل بوده است؛ به این معنا که محقق به جای انجام یک مطالعه میدانی تازه، یافته‌های پژوهش‌های متعدد قبلی را گردآوری و تحلیل کرده است. برای این منظور ۲۱ مقاله علمی از پایگاه‌های معتبر بین‌المللی و داخلی استخراج شد که پس از بررسی دقیق، ۱۷ مقاله واجد شرایط وارد مرحله تحلیل شدند. سپس با استفاده از نرم‌افزار آماری، ۱۲ عامل بازدارنده توسعه گردشگری پزشکی در ایران شناسایی و میزان تأثیر هر یک بررسی شد.