یک نامه‌ عاشقانه به نسلی از فوتبالیست‌ها

به گزارش هنرمندنیوز به نقل از ایسنا، آریامن احمدی، روزنامه‌نگار در مطلبی با عنوان ««خون روی تیر دروازه» و میراث سیاه جام جهانی ۱۹۷۸ به روایت ریس ریچاردز» نوشته است: فوتبال از همان روزهای اول تولدش (اواخر قرن نوزدهم)، صرفاً یک ورزش نبود؛ این بازی زیبا، به سرعت خود را به قلب منازعات هویتی و سیاسی رساند.

این پیوند تاریخی، از رقابت‌های ریشه‌دار چون گلاسکو رنجرز و سلتیک در اسکاتلند (که تفاوت‌های مذهبی پروتستان و کاتولیک را نمایندگی می‌کرد) آغاز شد و تا استفاده دیکتاتورهایی چون موسولینی و رژیم نازی در آلمان از رویدادهایی مانند جام جهانی و المپیک دهه‌ ۱۹۳۰ برای ترویج فاشیسم و برتری‌طلبی ایدئولوژیک، و بعدها بازی تیم ملی آلمان غربی و آلمان شرقی در جام جهانی ۱۹۷۴ که نماد شکاف ایدئولوژیک جنگ سرد بود، رسید. زمین فوتبال همواره بازتابی از زمین سیاست بوده است.

قدرت‌های حاکم در سراسر جهان به این نتیجه رسیده‌اند که هیچ بستر دیگری نمی‌تواند به اندازه فوتبال، توجه عمومی را به خود جلب و افکار عمومی را هدایت کند. این نفوذ، در جایی‌که دیکتاتوری‌ها به دنبال مشروعیت بین‌المللی هستند، به ابزاری خطرناک تبدیل می‌شود تاجایی‌که امروز از آن به عنوان «مذهب» نیز یاد می‌شود.

چنان‌که بیل شنکلی، مربی افسانه‌ای لیورپول، یک‌بار گفت: «بعضی مردم فکر می‌کنند فوتبال مساله مرگ و زندگی است. من از این حرف ناامید می‌شوم. به شما اطمینان می‌دهم که [فوتبال] بسیار مهم‌تر از آن است.» کتاب «خون روی تیر دروازه: جام جهانی دیکتاتوری» اثر رایس ریچاردز که با ترجمه سعید متین در نشر خوب منتشر شده، موشکافی دقیق یک تراژدی سیاسی-اجتماعی است که در لوای شور و نشاط ورزشی پنهان ماند.

این اثر، روایتی است از جام جهانی ۱۹۷۸ آرژانتین؛ جایی‌که فوتبال، به شکلی بی‌رحمانه، به ابزار دست یک رژیم نظامی بدل شد تا جنایات خود را زیر سایه‌ «شست‌وشوی ورزشی» پنهان سازد. ریچاردز در این کتاب نشان می‌دهد که چگونه پیروزی آرژانتین در آن سال، به مثابه‌ یک «زنجیر سنگین» بر گردن قهرمانانش و لکه‌ای پاک‌نشدنی بر دامن تاریخ فوتبال باقی ماند.