طراحی حرکت جایگاه خود را در «نمایش» پیدا کرده است
- شناسه خبر: 97828
- تاریخ و زمان ارسال: 15 خرداد 1405 ساعت 23:06
هنرمندنیوز: پریسا قاسمی، متولد بیست و دو دی هزار و سیصد و شصت، فارغ التحصیل رشته فیلمسازی، بازیگر تئاتر و سینما، طراح و مدرس هنر حرکت، سرپرست گروه حرکت ایراندخت، عضو خانه هنرمندان ایران، عضو انجمن نمایشگران حرکت ایران، با «پری سا قاسمی» که تندیس و لوح تقدیر از انجمن حرکت و خانه تئاتر ایران به عنوان بنیان گذار اولین کنسرت نمایش حرکات آیینی سنتى ویژه بانوان در رشت را در کارنامه دارد گفتگویی کوتاه داشته ایم که با هم میخوانیم.
*چگونه وارد دنیای بازیگری شدید و چه مسیری شما را به سمت طراحی حرکت هدایت کرد؟
ورود من به دنیای بازیگری از علاقه عمیق به هنر نمایش و ارتباط با انسانها آغاز شد. از همان سالهای نخست فعالیت که از سال ۱۳۸۰ شروع شد، تئاتر برای من فقط یک حرفه نبود، بلکه بستری برای شناخت انسان، احساسات و لایه های پنهان زندگی بود. این مسیر به تدریج مرا به تجربه های متنوعی در تئاتر و سینما رساند و طی بیش از ۲۵ سال فعالیت، هر نقش و هر اجرا فرصتی برای یادگیری و کشف ابعاد تازهای از هنر بازیگری برای من بوده است. در کنار بازیگری، همواره به این موضوع فکر می کردم که بدن چگونه می تواند به اندازه کلام و حتی گاهی فراتر از آن، معنا و احساس را منتقل کند. همین دغدغه باعث شد به شکل جدیتری به مطالعه و آموزش حرکت، فرم و بیان فیزیکی بپردازم. به مرور متوجه شدم که حرکت نه یک عنصر جانبی، بلکه بخشی اساسی از روایت و شخصیت پردازی است و می تواند زبان مستقلی در هنرهای نمایشی باشد. به همین دلیل مسیر حرفه ای من به سمت طراحی حرکت نیز گسترش پیدا کرد.
*طراحی حرکت را چگونه تعریف می کنید و چه تفاوتی با رقص یا حرکتهای صرفاً نمایشی دارد؟
طراحی حرکت برای من هنر سازماندهی و معنا بخشیدن به حرکت در راستای روایت، شخصیت و فضای اثر است. در واقع حرکت زمانی اهمیت پیدا می کند که حامل مفهوم، احساس یا درامی باشد که کلمات به تنهایی قادر به بیان آن نیستند. تفاوت طراحی حرکت با رقص در این است که هدف آن الزاماً خلق یک ساختار زیبایی شناسانه یا تکنیکی نیست. در طراحی حرکت، هر کنش بدنی در خدمت جهان اثر و نیازهای نمایشی آن قرار می گیرد. همچنین با حرکتهای صرفاً نمایشی نیز تفاوت دارد، زیرا حرکت در اینجا صرفاً تزئینی نیست، بلکه بخشی از زبان روایت و بیان هنری اثر محسوب می شود.
*یک بازیگر تا چه اندازه باید به زبان بدن و حرکت آگاه باشد؟
️به اعتقاد من، آگاهی از بدن برای یک بازیگر به اندازه تسلط بر بیان و صدا ضروری است. بدن اولین ابزار بازیگر است و پیش از آنکه کلمه ای ادا شود، مخاطب از طریق بدن با شخصیت ارتباط برقرار میکند. بازیگری که نسبت به ظرفیت های بدنی خود شناخت داشته باشد، می تواند شخصیت های متنوع تری خلق کند و حضور مؤثرتری روی صحنه یا مقابل دوربین داشته باشد. بسیاری از ظرافت های بازیگری نه در دیالوگ، بلکه در کیفیت ایستادن، راه رفتن، نگاه کردن و واکنشهای بدنی شکل میگیرند.
*هنگام طراحی حرکت برای یک اثر، از کجا شروع می کنید؛ متن، شخصیت یا فضای اجرا؟
معمولاً نقطه آغاز برای من متن است، اما نه صرفاً به عنوان مجموعه ای از دیالوگها؛ بلکه به عنوان جهانی که قرار است روی صحنه یا در تصویر جان بگیرد. پس از مطالعه متن، به سراغ شخصیت ها، روابط میان آنها و فضای کلی اثر می روم. در واقع طراحی حرکت حاصل تعامل این سه عنصر است. گاهی یک شخصیت مسیر حرکت را مشخص می کند و گاهی اتمسفر اثر یا نگاه کارگردان. مهم این است که حرکت از دل جهان اثر متولد شود و به آن تحمیل نشود.
*آیا بازیگران ایرانی به اندازه کافی به آموزش حرکت و بدن توجه می کنند؟
در سال های اخیر توجه به این حوزه بیشتر شده است، اما هنوز تا رسیدن به جایگاه مطلوب فاصله داریم. بسیاری از هنرجویان و حتی برخی بازیگران حرفهای بیشتر بر بیان، تحلیل نقش و تکنیکهای بازیگری تمرکز می کنند و آموزش بدن را در اولویت دوم قرار می دهند. در حالی که در بسیاری از شیوه های نوین بازیگری، بدن یکی از ارکان اصلی آموزش محسوب می شود. هرچه آگاهی جسمانی بازیگر افزایش پیدا کند، توانایی او در خلق نقش و برقراری ارتباط با مخاطب نیز عمیق تر خواهد شد.
*چه توصیهای برای جوانانی دارید که علاقه مند به ورود همزمان به عرصه بازیگری و طراحی حرکت هستند؟
نخستین توصیه من این است که بدن خود را به عنوان یک ابزار هنری جدی بگیرند. مطالعه بازیگری بدون شناخت حرکت و مطالعه حرکت بدون درک درام، هر دو ناقص هستند. این دو حوزه می توانند مکمل یکدیگر باشند و هنرمند را به درک جامع تری از اجرا برسانند. همچنین توصیه می کنم علاوه بر آموزش های تخصصی، به مشاهده و پژوهش اهمیت بدهند.
از تئاتر، سینما و هنرهای اجرایی گرفته تا ورزش، موسیقی و حتی رفتارهای روزمره انسانها. طراحی حرکت بیش از آنکه مجموعهای از تکنیک ها باشد، نوعی نگاه و شیوه مشاهده جهان است.
*آینده طراحی حرکت در تئاتر و سینمای ایران را چگونه می بینید و چه ظرفیتهای کشف نشده ای در این حوزه وجود دارد؟
️من آینده این حوزه را روشن می بینم، زیرا نسل جدید هنرمندان بیش از گذشته به بیان فیزیکی و ظرفیتهای بدن در روایت توجه نشان می دهد. طراحی حرکت آرام آرام جایگاه تخصصی خود را در تولیدات نمایشی پیدا کرده و این روند می تواند گسترش بیشتری داشته باشد، در عین حال هنوز ظرفیت های فراوانی کشف نشده اند. از پیوند میان طراحی حرکت و سینما گرفته تا بهره گیری از عناصر حرکتی برگرفته از فرهنگ، آیین ها و زیست بومی ایران. به نظر من، یکی از مهم ترین مسیرهای پیش رو، خلق زبان های حرکتی بومی و معاصر است. زبان هایی که هم ریشه در فرهنگ ما داشته باشند و هم بتوانند با مخاطب امروز ارتباطی زنده و مؤثر برقرار کنند.
