فیلمهای برگزیده ی ۷۹ مین فستیوال فیلم کن

هنرمندنیوز: به هنگام کنفرانس مطبوعاتی فستیوال کن، “تییری فرمو”، مدیر کل فستیوال، نام فیلم های برگزیده ی ۷۹ مین فستیوال جشنواره کن را پخش کرد. این فهرست البته، به گفته ی خود وی، تا پیش از آغاز فستیوال،  می تواند کامل شود.

این فیلم ها از میان ۲۵۴۱ فیلمی که از ۱۴۱ کشور به  دست جشنواره رسید، برگزیده شده اند . فیلم هائی در همه ی ژانرها و با ساختارهای گوناگون.

کشورهای تازه ای هم در قهرست فیلم های امسال،  به ویژه در بخش “نوعی نگاه” می بینیم که از جمله ی آنها  کشورهای  کوستاریکا و نپال هستند، که برای نخستین بار به این فستیوال می آیند. مراکش، شیلی، آفریقای مرکزی ولتونی هم  بخت شرکت در جشنواره را یافته اند.

حال بدون برشمردن نام همه ی فیلم ها، می توان به چند نکته ی برجسته ی برنامه ی امسال پرداخت.

گزینه هائی که نگاه را جلب می کنند

درنگاه نخست،  بودن چندین کارگردان پرپیشینه و برنده ی پیشین جایزه های کن و دیگر جایزه های ارزشمند در میان دیگران است که در میان آنها می توان از “هیروکازو کره ایدا” با فیلم “گوسقند در جعبه” ، “اصغر فرهادی” با ” داستان های موازی”، “پدرو آلمو دوار”، کارگردان بنام اسپانیولی،  با “کریسمس تلخ” یا “رمان خود محور” ، “کریستیان مونجیو” با ” فیورد” ، “آندره ی زویاگنتسیف” با “مینوتور” نام برد. گفتنی است که سینمای ژاپن ، آگر از دیدگاه کارگردانان بگیریم،  در این بخش با سه فیلم حضوری پر رنگ دارد و چنین چیزی برای فستیوال کن نادر است . دو تن دیگر “هاماگوشی ریوسوکه” با “ناگهان” و “فوکادا  کوجی” با ” چند روز در ناگی” هستند. ژاپن در بخشهای دیگر نیز خودنمائی می کند.  گفتنی است که اسپانیا نیز از جای بسیار خوبی برخوردار است چرا که  افزون بر “آلمودوار”، دو  فیلم اسپانیای دیگر،  “عشق من “، ساخته ی “رودریگو سوروگوین”، توپ سیاه”، ساخته ی “خاویر کالوو و خاویر آمبروسی” در بخش رقابتی رسمی جشنوارهٔ کن حضور خواهند داشت. هم اکنون مروری بر فیلم های المودوار در مرکز پیمپیدوی جا گرفته در سینمای “ام کا دو” برگزار است.

“پاول پاولیکوفسکی”، کارگردان لهستانی را هم نباید فراموش کرد که شماری از فیلم هایش در گذشته، از جمله “ایدا ” (جایزه اسکار ۲۰۱۵)  و “جنگ سرد” (جایزه بهترین کارگردانی سال  ۲۰۱۸ در کن) واخوردهای بسیار خوبی داشند. او این بار با “سرزمین پدری” به کن باز می گردد .

گرچه از استودیوهای بزرگ فیلم آمریکائی خبری نیست، سینمای آمریکا با فیلم “مردی که دوستش می دارم”، ساخته ی “آیرا ساکس” و “ببر کاغذی”، ساخته “جیمز گری”، در مسابقه خواهد بود.

بخش جالب قستیوال، “نوعی نگاه” ، با نوزده فیلم  تا این هنگام، همانگونه که گفته شد در خود را  برای نخسین بار به روی  کشور کوستاریکا و نپال گشوده است  فیلم انیمیشن “کرست”، ساخته ی لوئی کلیشی، از قرانسه، که شماری در انتظارش هستند، در این بخش گنجانده شده است .

درخشش نخستین های کن، “پرواز شب به لس آنجلس”، ساخته ی “جان تراولتا”، “سومین شب”، ساخته “دانیل اتوی”، هنرپیشه ی فرانسوی، ” کاخ داریوکا”، ساخته ی  “کوروساوا کیوشی”  و ” بیشه ی کلارا”، ساخته ی “فولکر اشلون دورف”  دیده می شوند.

در بخش سئانس های ویژه ، توجه به شماری شخصیت سیاسی، هنری ، اجتماعی و ورزشی ، چشمگیر است. در این بخش است که فیلم “تمرین یک انقلاب” ساخته پگاه آهنگرانی، کارگردان و هنرپیشه ی ایرانی گنجانده شده است. فیلم های دیگر عبارتند از “ریچارد آودون”، ساخته ی “ران هوارد”، “بازماندگان چه” – روح نایاب برای یک انقلاب”، مستند ساخته ی  “کریستف دیمتری رووی ” ، “لنون :آخرین گفتگو”، مستند ساخته ی “استیون سودربرگ”، “ماجرای ماری کلر”، ساخته ی “لوریان اسکاف” و “ایوو مولر” و “کانتونا” ، ساخته ی “دیوید تریهورن” و “بن نیکلاس”.

دربخش سئانس های شب، فیلم ” فول فیل”، یک کمدی غریب ساخته ی “کانتن دوبیو” ، کارگردان فرانسوی گنجانده شده که در بخش “پانزده ی کارگردانان” هم فیلم انیمیشن او  “سرگیجه”،  در مراسم پایان این بخش به نمایش در خواهد آمد.  شمار فیلم های نخست  در بخش سئانس های شب، چشمگیر است.

در بخش برون از مسابقه، نام چند کارگردان کشته کار و چند هنرپیشه ی سرشناس دیده می شود که فیلم های خود را ارائه می دارند.

در این بخش فیلم “مبارزه دوگل : دوران طلائی”، ساخته ی “انتونن بودری”، “کارما”، ساخته ی “گییوم کانه” ، “الماس”، ساخته ی “اندی گارسیا” ، “دوزخ خصوصی او”، ساخته ی “نیکلاس ویندنگ رفن” و ” “آلت جرک”، ساخته ی “آنیس ژاوی”  گنجانده شده اند.

کمی از ویژگی‌ها بگوئیم

فیلم های بخش مسابقه اصلی هفتاد و نهمین فستیوال همآنگونه که در کنفرانس خبری به کوتاهی  از ژانر و ساختار آنها سخن رفت،  از ویزگیهائی برخوردارند. از جمله فیلم هائی که در کشوری دیگر و یا در زبانی دیگر ساخته شده اند.

از جمله فیلم «مینوتور» ساخته “آندره ی ایزویاگنتسیف”، کارگردان روسی، است که “تییری فرمو” ، مدیر کل جشنواره کن،  به هنگام بر شمردن نام فیلم های برگزیده، درباره اش توضیح بیشتری داد.. او اشاره کرد که زویاگینتسف در روسیه زندگی نمی‌کند و در این فیلم، جامعه روسیه را از زاویه‌ای نامتعارف به نگاره می‌کشد.

داستان «مینوتور» درباره  ثروتمندانی است که با دوراهی های ‌ سیاسی و اخلاقی روبه‌رو می‌شوند. “تییری فرمو” این فیلم را به گونه ای  بازسازی «زن بی‌وفا» ، ساخته  “کلود شابرول” فرانسوی دانست که آن هم درامی درباره خیانت زناشویی بود .

آندره ی زویاگینتسف برای فیلم پیشینش «بی‌عشقی»،   جایزه هیات داوران جشنواره کن را در سال ۲۰۱۷  دریافت کرده بود. از آن زمان نه سال گذشته و هوادارنش  چندی است که منتظر دیدن کار تازه ای از او بودند. سرانجام این فیلم، با همکاری مشترک فرانسه، آلمان و لتونی، ساخته شد.

یکی از چهره‌های سنگین‌وزن بخش مسابقه ای  کن، کارگردان ایرانی برنده دو اسکار، اصغر قرهادی است که مدت‌هاست در فرانسه سرگرم کار است.

اصغر فرهادی، که  پس از ساختن “گذشته” (۲۰۱۳) و  “همه می دانند”(۲۰۱۸)، که  در بخش مسابقه ای کن شرکت داشتند، به این بخش فستیوال بازمی گردد،  با “داستان های موازی”،  همه ی بازیگران خود را از میان سرشناس ترین و سودآور ترین هنرپیشه های فرانسوی برگزیده  و از این رو  ملیت  این فیلم فرانسوی به شمار می اید.  “ایزابل هوپر”، “پییر نینه”، “ویرژینی افیرا”، “ونسان کاسل”،. “کاترین دونوو” و شماری دیگر در این فیلم هنرنمائی می کنند.  اصغر فرهادی گر چه تلاش داشت  سوژه فیلمش را پنهان نگه دارد ، اما سرانجام گفته شد که ماجرای یورش تروریستی سال ۲۰۱۵ به یک کلوب کنسرت موسیفی مدرن، به نام “باتاکلان”، را به نگاره کشیده است. شبی که در آن سرنوشت شخصیت‌های مختلف به هم گره می‌خورد. نکته جالب این است که «داستان‌های موازی» به گونه ای  از فیلم کوتاه “درباره عشق» ساخته ” کریشتوف کیشلوفسکی”، لهستانی الهام گرفته که یکی از بخش های دکالوگ  او را تشکیل می دهد. این دکالوگ مجموعه‌ای از  یک سریال ده بخشی   روان‌شناختی برای تلویزیون است. این سریال در سال ۱۹۸۸ توسط کریشتوف کیشلوفسکی بر اساس فیلمنامه‌ای که او به همراه “کریشتوف پیسویچ ” نوشتند، ساخته شد. “ماسییژ موزیکالوفسکی”، بازیگر جوان لهستانی حقوق این فیلمنامه را خریداری کرده است.

هم اکنون تیزر این فیلم در اینترنت دیده می شود.و خود فیلم روز ۱۴ مه به روی پرده سینماها خواهد آمد.

البته، دو فیلم دیگر فرهادی، “قروشنده”  (۲۰۱۶)  و “قهرمان” (۲۰۲۱) هم که در ایران ساخته شده بودند، در فستیوال کن شرکت داشتند و خود او نیز سال گذشته داور این فستیوال بود. اما می بینیم که از همان سال ۲۰۱۳،  او یک در میان فیلم هایش را برون از ایران می سازد. حال گر چه فیلم “گذشته”، با داستانی نیمه ایرانی، نیمه فرانسوی، برای هنرپیشه ی زنش “برنیس بژو” ، جایزه بهترین بازیگر زن را به ارمغان آورد و فیلم “فروشنده”، ساخت ایران، نیز افزون بر جایزه بهترین بازیگر مرد برای شهاب حسینی و بهترین سناریو برای خود کارگردان، از جشنواره پیروز بیرون رفت و سپس در میدان رقابت ها پیروزمند تر بودند،  فیلم های ساخته شده در غرب چندان راه دوری نرفتند. حال باید دید که واخورد آخرین فیلم چگونه خواهد بود.

“لاسلو نمش”، کارگردان مجارستانی،  هم که پس از نخستین فیلمش “سائول” در فستیوال کن، یک شوک بصری به وجود آورد وسپس  نگاه سینما دوستان را به خود کشاند، با فیلم “آسیاب” شرکت دارد که آن را برون از مجارستان ساخته است.

“کریستیان مونجو”، کارگردان رومانیائی برنده ی نخل طلای پیشین، هم فیلم خود “فیورد” را برون از کشورش، در نروژ ساخته است و در آن زبانهای گوناگون به کار گرفته می شود.

یکی از مورد انتظارترین فیلم‌های بخش مسابقه ای،  « سرزمین پدری یا ۱۹۴۹»،  ساخته “پاول پاولیکوفسکی“، سینماگر بنام لهسانی است که در آن او زندگی “توماس مان”، نویسنده ی بنام را در المان ویران شده پس از جنگ و برخورد خانواده اش را با رزیم نازی به نگاره می کشد. فیلمبرداری بخش هائی از  این فیلم در آلمان و بخش های زندگی “توماس من” در آمریکا، بازسازی شده اند.

توماس مان پس از جنگ در آلمانِ ویران‌شده به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین چهره‌های خوش نام اجتماعی و ادبیِ تبعیدی بازشناخته می‌شد،  او بیشتر  زندگی خود را در سوئیس گذرانده بود و تنها، در ۱۹۴۹،  برای مراسمی به آلمان بازگشت. او و خانواده‌اش از همان آغازِ قدرت‌گیری نازی‌ها با رژیم فاصله گرفتند و سرانجام در تبعید ماندند

“هانس زیشیر” نقش توماس من و “ساندرا هولر”، بازیگر توانای آلمانی، نقش کلارا، همسر او را ایفا می کنند.

فستیوال کن که  در روز ۱۲ مه کار خود را با فیلم “ونوس الکتریکی”، ساخته ی “پییر سالوادوری” آغاز می کند تا ۲۳ مهٔ ۲۰۲۶ برگزار خواهد بود.

 

نویسنده: شهلا رستمی