به مناسبت مرگ “دالی بارتن”، خواننده ی سبک کانتری آمریکائی، پرچم کاخ سفید نیمه افراشته شد

هنرمندنیوز: دالی پارتن، خواننده برجسته سبک کانتری، ، پس از هفت دهه فعالیت درخشان و خیره‌کننده در دنیای موسیقی، در سن ۸۰ سالگی چشم از جهان بست. او که الگویی ماندگار برای توانمندسازی زنان و اسطوره‌ای واقعی در موسیقی کانتری بود،  توانست در تمام دوران زندگی خود تحسین همگان را برانگیزد. در پشت چهره و لباس های ماکسیمال  پرزرق‌وبرق او، هنرمندی کامل، زنی پر اراده در مدیریت مالی و  با سرنوشتی استثنایی قرار داشت

خاستگاهی بسیار مستمندانه

داستان زندگی او از ۱۹ ژانویه ۱۹۴۶ در ایالت تنسی آغاز می شود. «دالی ربکا پارتن»،  چهارمین فرزند یک خانواده ۱۲ نفره، در یک کلبه تک‌اتاقه، در میان خانواده‌ای بسیار بی چیز و کشاورز توتون بزرگ شد. پدرش آن‌چنان بی چیز  بود که گفته می‌شود هزینه زایمان مادرش به هنگام به دنیا آمدن  او را با یک کیسه آرد پرداخت کرده بود. در پیوند با این همه بی چیزی، “دالی” در ترانه ای به نام “کت رنگ و وارنگ”،   ماجرای کتی را بیان می کند که مادرش با استفاده از تکه‌پارچه‌هایی که به خانواده داده شده بود، برای دخترش  می‌دوزد . مادرِ «پارتون» به هنگام دوختن، داستان کتاب‌مقدس «یوسف» و ردای رنگارنگش را برای فرزندش بازگو می کند. آن کودکِ پرشور و شوق، که «شلوارش پینه داشت و کفش‌هایش سوراخ بود، با شتاب راهی مدرسه می‌شود، اما در آنجا،  بچه های دیگر به خاطر پوشیدن آن کتِ وصله‌پینه شده، به او می‌خندند و مسخره‌اش می‌کنند. “دالی” می گوید :

«و آه که درک نمی‌کردم چرا، چون در درونم احساس ثروتمندی می‌کردم

و از عشقی برایشان گفتم که مادرم در تک‌تکِ کوک‌های آن کت دوخته بود

و داستانی را برایشان بازگو کردم که مادرم هنگام دوختنِ آن برایم گفته بود

و اینکه ارزش آن کتِ رنگارنگ، از تمام لباس‌های آن‌ها بیشتر بود»

ترانه با  پیام اخلاقیِ داستان توسط پارتون به پایان می‌رسد :

«اما آن‌ها درک نمی‌کردند و من تلاش داشتم به آنها بعهمانم

که آدم تنها زمانی فقیر است که خودش آن را برگزیده باشد

حال می‌دانم گرچه پولی نداشتیم، اما من به نهایتِ ثروت رسیده بودم

» با آن کتِ رنگارنگی که مادرم برایم دوخته بود

“دالی که از همان دوران کودکی شیفته ی موسیقی شده بود، خوانندگی را از ۱۱ سالگی آغاز کرد. در ۱۸ سالگی، چمدان‌هایش را بست و راهی نشویل، پایتخت موسیقی کانتری ، شد تا کار حرفه‌ای خود را آغاز کند

در همان روز ورودش به نشویل، این دختر ۱۸ ساله در  یک خشک‌شویی اتوماتیک با جوان ۲۱ ساله‌ای به نام «کارل توماس دین» آشنا شد. این دیدار، آغازگر عشق و زندگی مشترکی شد که در دنیای هنر بسیار نایاب است؛ آن‌ها در سال ۱۹۶۶ ازدواج کردند و نزدیک به ۶۰ سال، به دور از حواشی و کنجکاوی رسانه‌ها، تا زمان درگذشت همسرش در مارس ۲۰۲۵ در کنار هم زندگی کردند.

کارنامه‌ای درخشان و باورنکردنی

“دالی پارتن” در درازای دوران حرفه‌ای اش، که بیش از ۶۰ سال به طول انجامید،  بیش از ۳۰۰۰ آهنگ نوشته است، از جمله آهنگ‌های نمادینی مانند «جولین» و «همیشه دوستت خواهم داشت.

با گذشت سال‌ها، «ملکه موسیقی کانتری» کارنامه‌ای درخشان و باورنکردنی ساخت: فروش بیش از ۱۰۰ میلیون آلبوم و دریافت نه جایزه گرمی. نفوذ و محبوبیت او فراتر از مرزهای سبک موسیقی‌اش رفت و تمام نسل‌ها و گروه‌ها را در برگرفت و تمام مردم آمریکا را با  گرایش  های سیاسی‌ گونه گونه  شان به هم پیوند داد. از دمکرات‌ها و جمهوری‌خواهان گرفته تا ستارگان راک، رپرها و نوجوانان دهه ۲۰۰۰، همگی دلبستگی یک سانی به او داشتند. از این رو،  در سال ۲۰۱۴، در حالی که نزدیک به ۷۰ سال داشت، حدود ۱۸۰ هزار تماشاگر پر انگیزه را در فستیوال “گلاستون بری” گرد هم آورد که بسیاری از آنها به اندازه‌ای جوان بودند که می‌توانستند نوه‌های او باشند.  هنگامی که  از او درباره راز این محبوبیت میان‌نسلی می‌پرسیدند، به سادگی پاسخ می‌داد که مردم عشق او به انسان‌ها را احساس می‌کنند و می قهمندکه او برای رسیدن به این جایگاه چه تلاش سختی کرده است.

دوستی ها و نزدیکی های سرنوشت ساز

این نزدیکی به نسل جوان در زندگی شخصی و هنری او نیز نمود داشت. او پس از یک تور مشترک در سال ۱۹۹۲ با “بیلی ری سایرس”، خواننده کانتری، پیوندی دوستانه با او برقرار کرد و مادرخوانده دخترش، “مایلی سایرس” شد. این دو هنرمند همواره این پیوند  صمیمانه را پاس داشتند  و در پروژه‌های گوناگون،  از جمله سریال تلویزیونی «هانا مونتانا» و بازخوانی دو نفره ترانه ی بنام “گوی دیوار شکن” همکاری کردند.

در سال ۱۹۶۷، در سن ۲۱ سالگی، «دالی پارتون » چندین آهنگ در جدول‌های موسیقی کانتری داشت. در آغاز، او بیشتر به عنوان ترانه‌سرا شناخته می‌شد تا اجراکننده. در همان سال، از او دعوت شد تا مجری مشترک برنامه تلویزیونی هفتگی پورتر واگنر باشد. واگنر همچنین شرکت ضبط موسیقی خود را متقاعد کرد تا با “دالی” قرارداد بندد. این دو نفر خیلی زود به پیروزی دست یافتند.  اما کم کم اختلافاتی در همکاری با “پورتر واگنر” به وجود آمد. بدین معنا که “دالی پارتون” می‌خواست کار خود را گسترش دهد و نمی‌خواست آن را، به برنامه‌ای که نام هنرمند دیگری را یدک می‌کشید، محدود کند.

در پایان سال ۱۹۷۳، سرانجام تصمیم گرفت “پورتر واگنر”  را ترک کند. دالی پارتون برای اعلام این تصمیم، آهنگ «همیشه دوستت خواهم داشت» را نوشت. “پورتر واگنر” در آغاز از این آهنگ بسیار متاثر شد و با شرط اینکه بتواند آن را تهیه کند،  رفتن “دالی” را پذیرفت . این آهنگ به کمک  اجرای افسانه‌ای “ویتنی هیوستون “در آغاز دهه ۱۹۹۰،  به یکی از بزرگترین ترانه ‌های تاریخ موسیقی تبدیل شد.

میراث “دالی بارتن”فراتر از دنیای موسیقی بسیار فراتر می رود .چرا که  او نه تنها توانایی‌اش در کسب درآمد را نشان می دهد، بلکه به بازگرداندن بخش بزرگی  از آن به جامعه ی پیرامونش نمونه می شود.

“دالی پارتن” که شخصیتی آزاداندیش و پذیرای همگان داشت،  از همان سال‌های نخستین با به کار بردن واژه ی  «گی» ، به شکلی مثبت در متن شعر خود برای نام بردن از جامعه ی “ال جی بی تی پلاس” استفاده کرد و بدین گونه هواداری سرسخت خود را ازاین جامعه نشان داد. جسارتی که در آن دوران در فضای سنتی موسیقی کانتری بسیار نادر بود. تعهد او هرگز فروکش نکرد، حتی زمانی که در سال ۲۰۰۳، با برگزاری روزهای خانوادگی ویژه این جامعه در شهربازی‌اش «دالی‌وود»، از سوی گروه   کوکلاکس کلان تهدید به مرگ شد، هرگز از راه خود واپس ننشست.

خزج کردن پول زیاد برای ارزان و بی سلیقه جلوه کردن

اما شاید بارزترین ویژگی این ستاره بزرگ، حس شوخ‌طبعی و خودسخره گی او باشد که می‌دانست بسیاری از مردم به سبب ظاهرش او را دست‌کم می‌گیرند : ظاهر خیره‌کننده و نمایشی  با پوشیدن لباس‌های پرزرق‌وبرق،  آرایش بیش از اندازه،  کلاه‌گیس‌های سایز بزرگ بلوند، پولک‌دوزی‌های فراوان، یقه ی بسیار باز،  کفش‌های پاشنه‌بلند که به امضای او تبدیل شد.  برگزیدن کلاه‌گیس دلایل کاربردی هم داشت: موهای طبیعی او بر اثر دکلره‌های مداوم ضعیف و آسیب‌دیده شده بود و کلاه‌گیس به او اجازه می‌داد خیلی زود ظاهری آراسته داشته باشد، در زمان صرفه‌جویی کند و با برداشتن آن در زندگی روزمره، ناشناس بماند. او  این سبک تحریک‌آمیز و نمایشی خود را با جمله ی بنامش بیان می کرد :  «چقدر باید پول خرج کرد تا آدم این‌ اندازه خود را  ارزان  وبی سلیقه نشان دهد. »

این شوخ‌طبعی او سبب شد یک رخداد شنیدنی به وجود اید ، بدین گونه که “دالی پارتون” در یک مسابقه دراگ کویین شرکت می کند که در آن  شرکت‌کنندگان قرار بود “دالی پارتون” را تقلید کنند !  او در این مسابقه شکست خورد!

“دالی پارتون”  در کتاب خود (یشتر رویا ببین : رویاپرداز درون خود را جشن بگیر)، که در سال ۲۰۱۲ منتشر شد، از شرکت ناشناس خود در این مسابقه شباهت‌پردازی می‌گوید. برای این کار او   آن‌چنان در ظاهر خود زیاده روی کرده بود که داوران و تماشاگران متوجه اصل ماجرا نشدند. آن ها فکر کرده بودند که او یک مرد کوته قد همجنسگرا در لباس زنانه است!

دارایی‌هایی به ارزش صدها میلیون دلار آمریکا و نیکوکاری استثنایی

در پشت چهره این اسطوره پرزرق‌وبرق و زن تدبیرگر اقتصادی — که به دلیل سرسختی و هوش مالی‌اش لقب «پروانه آهنین» را گرفته بود — انسانی بسیار بخشنده قرار داشت. با یک دارائی  که بین ۳۰۰ تا ۳۵۰ میلیون دلار تخمین زده می‌شود،  شماری می گویند اگر بخش بزرگی از درآمدش را صرف  نیکوکاری نمی‌کرد، می‌توانست به آسانی یک میلیاردر شود.

او در سال ۱۹۸۸ بنیاد “دالی‌وود” را برای کمک به دانش‌آموزان و جلوگیری از ترک تحصیل در زادگاهش بر پا نهاد.  این بنیاد همچنین به هزاران جوان بورس دانشگاهی می دهد.

“دالی بارتن”  در سال ۱۹۹۵، به یاد پدرش که هرگز خواندن و نوشتن نیاموخته بود، پروژه «کتابخانه تخیل» را راه اندازی کرد؛  برنامه‌ای که ماهانه یک کتاب رایگان برای کودکان،  از آغاز زندگی تا رفتن به دبستان،  می‌ فرستاد. »

با این برنامه او توانست بیش از ۳۰۰ میلیون جلد کتاب در سراسر جهان پخش کند.

“دالی پارتن”، که همواره در مبارزه با تنش ها  پیش‌ گام بود؛ میلیون‌ها دلار به قربانیان سیل در منطقه‌اش کمک کرد، هزینه‌های بیمارستان‌های محلی را تأمین نمود و در پایان سال ۲۰۲۰ با اهدای یک میلیون دلار به دانشگاه “نشویل”،  برای شتاب بخشیدن به  پژوهش برای یافتن  واکسن کووید-۱۹ مدرنا، ستایش همگان را برانگیخت.  در سال ۲۰۲۲، “جف بیزوس”، جایزه ۱۰۰ میلیون دلاری «دلیری و شهروندی» را به پاس خدمات انسان‌دوستانه‌اش به او اهدا کرد.

سخاوت افسانه‌ای او سبب شد  بخش بزرگی از دارائی شخصی‌اش را  از دست بدهد.  به همین دلیل “دالی پارتون”  میلیاردر نشد چون همواره  از ثروت ۳۵۰ میلیون دلاری‌اش استفاده می‌کرد تا، به گفته ی خود وی، «آنچه را که  دریافت کرده، بازگرداند.»

با این حال، این ستاره بزرگ همواره تلاش داشت در سکوت کمک کند و تمایلی به مانور دادن روی این دست و دلبازی نداشت: «من می بخشم چون می‌دانم با این کار اثر مثبتی روی زندگی دیگری می‌گذارم، اما علاقه زیادی ندارم که عکسم در صفحه نخست  مجلات برای این کار چاپ شود… هرچه بیشتر می‌بخشی، تمایل بیشتری پیدا می‌کنی که باز هم ببخشی. » فلسفه‌ای ساده از زنی که اثری فراتر از دنیای موسیقی بر جای گذاشت. . مدرکی بر اینکه در این روزهای پرآشوب، سخاوت و همدلی هنوز هم دیده می شوند وامیداوریم در آینده نیز دیده شوند.

یکی از نشانه ها ی بزرگ  از احترامی که او فراتر از بسترهای سیاسی برمی‌انگیخت این بود که حتا دونالد ترامپ دستور داد  که پرچم آمریکا بر فراز تمامی ساختمان‌های عمومی کشور به مدت هفت روز به حالت نیمه‌افراشته درآید. ادای احترامی ملی و استثنایی به پاس میراث هنرمندی که فراتر از دنیای موسیقی، بر دوران خود و قلب مردم اثر گذاشت.

نویسنده: شهلا رستمی