وقتی «بدنام» از عاشقانه به جنایت می‌رسد

هنرمندنیوز – یادداشت اختصاصی: تنوع ژانری در تولیدات تصویری ایران آنقدر محدود بوده که گاهی نهادها و سازمان‌های مرتبط برای ساخت آثار در ژانرهای مختلف، طرح‌های تشویقی و حمایتی در نظر گرفته‌اند. بخش قابل توجهی از فیلم‌ها و سریال‌های ایرانی سال‌ها در محدوده قصه‌های عاشقانه، اجتماعی و خانوادگی حرکت کرده‌اند و کمتر سراغ ژانرهایی مانند پلیسی، جنایی، معمایی یا حتی سیاسی رفته‌اند. البته در چند سال گذشته این وضعیت تا حدی تغییر کرده و نمونه‌های بیشتری از این ژانرها وارد چرخه تولید شده‌اند، اما هنوز فاصله زیادی با تنوع مورد انتظار مدیران و متولیان این حوزه وجود دارد.

با این حال مسئله فقط تنوع ژانری نیست مهم‌تر از آن، نحوه استفاده از این ژانرها در دل یک روایت است. تغییر فضای یک سریال زمانی می‌تواند به جذابیت آن کمک کند که در امتداد قصه و شخصیت‌ها شکل گرفته باشد، نه اینکه صرفاً برای ایجاد اتفاق تازه یا طولانی‌تر کردن مسیر داستان اتفاق بیفتد.

«بدنام» یکی از سریال‌هایی است که می‌توان این موضوع را درباره آن بررسی کرد. این سریال حالا به قسمت‌های پایانی خود نزدیک شده و قسمت بیست‌وسوم آن جمعه همین هفته منتشر شد. «بدنام» در ابتدا تلاش کرد قصه‌ای عاشقانه را پیش ببرد، اما به مرور تم‌های سیاسی و اجتماعی وارد روایت شدند و در قسمت‌های اخیر نیز فضای سریال به سمت ژانرهای پلیسی و جنایی رفته است.

در قسمت بیست‌وسوم، علت از میان رفتن عماد به یکی از محورهای اصلی داستان تبدیل می‌شود و در کنار آن، سوءظن‌هایی نسبت به برخی شخصیت‌های دیگر شکل می‌گیرد. به این ترتیب، سریال در مقطع پایانی تلاش دارد وجه معمایی و جنایی خود را پررنگ‌تر کند و مخاطب را با پرسش‌هایی درباره اتفاقات گذشته همراه نگه دارد.

این تنوع ژانری در نگاه اول می‌تواند نقطه‌ای قابل توجه برای سریال باشد اما مشکل اصلی «بدنام» در جای دیگری قرار دارد، در روایت کش‌دار و ریتمی که گاهی اجازه نمی‌دهد اتفاقات به اندازه ظرفیت خود پیش بروند. در چند قسمت اخیر به نظر می‌رسد بیش از آنکه قصه جلو برود، زمان صرف ادامه دادن همان خطوط داستانی شده است. پر بیراه نیست اگر بگوییم در بخش‌هایی از سریال آنقدر به قصه آب بسته شده که تماشای آن برای مخاطب کلافه‌کننده می‌شود در حالی که همین داستان چند خطی می‌توانست در ۱۲ تا ۱۵ قسمت جمع شود، نه اینکه قرار باشد در ۳۰ قسمت به پایان برسد.

حالا باید دید تغییر مداوم فضای سریال از عاشقانه به اجتماعی و سیاسی و سپس پلیسی و جنایی، در قسمت‌های پایانی می‌تواند ضعف‌های روایی آن را جبران کند یا در نهایت فقط به یکی دیگر از نشانه‌های پراکندگی قصه تبدیل خواهد شد.

نویسنده: مهسا بهادری