هیئت داوران هفتاد و نهمین جشنوارهٔ کن/۲
- شناسه خبر: 97588
- تاریخ و زمان ارسال: 22 اردیبهشت 1405 ساعت 11:04
هنرمندنیوز | شهلا رستمی : همان گونه که پیشتر اعلام شده بود، هیات داوران هفتاد و نهمین جشنوارهٔ کن به ریاست کارگردان، فیلمنامهنویس و تهیهکنندهٔ کرهای، پارک چان-ووک، برگزار می شود. جشنواره ی کن نام دیگر همکاران او را نیز، در این چند روزی که برگزاری فستیوال مانده ،اعلام کرد.
“دمی مور”، بازیگر و تهیهکنندهٔ آمریکایی، “روت نگا”، بازیگر و تهیهکنندهٔ ایرلندی-اتیوپیایی، “لورا واندل”، کارگردان و فیلمنامهنویس بلژیکی، “کلوئه ژائو”، کارگردان و فیلمنامهنویس چینی؛ “دیهگو سسپدس” ، کارگردان و فیلمنامهنویس شیلیایی، “ایساک دو بانکوله”، بازیگر ساحل عاجی-آمریکایی، “پل لاورتی،” فیلمنامهنویس اسکاتلندی و “استلان اسکارسگورد”، بازیگر سوئدی همراهی خواهند کرد
این داوران افتخار خواهند داشت که نخل طلا را به یکی از ۲۲ فیلم بخش مسابقه اهدا کنند، که سال گذشتنه برنده آن جعفر پناهی با فیلم ” یک تصادف ساده” بود. او نخل طلای خود را از دست “ژولیت بینوش” ، رئیس هیات داوران ۲۰۰۵ گرفت.
گرچه شماری از اعضای داوران چندان برای همه سرشناس نیستند و به جز “دمی مور”، “پل لاورتی” (سناریست کن لوچ) و “استلان اسکارسگورد”، که نامش با فیلم بسیار پیروز ” “ارزش های احساسی” بیشتر برده شد، پارک چان-ووک، کارگردان، فیلمنامهنویس و تهیهکنندهی کرهای و رئیس هیئت داوران بخش مسابقهی هفتاد و نهمین جشنوارهی فیلم کن است که چشمگیر می شود، چرا که او با دوازده فیلم بلند شگفتانگیز، به یکی ار جالبترین چهرههای سینمای کره تبدیل شده است. با گزینش وی در جامه ی رئیس هیات داوران، این نخستین بار است که نماینده ای از سینمای کره در چنین نقشی در کن دیده می شود.
سینمای پارک چان-ووک، با خشونتِ جسمانی، روحیهٔ عصیانگر و شکوهِ باروکوارش، سینمایی از جسارتهای بیپایان در روایت، در سبک و درچالش اخلاقی را در بر می گیرد.. با این حال، او هرگز از برد نمادین و اجتماعی آثارش که تماشاگران را در جهانهایی تاریک و آزارنده غرق میکند، دور نمی شود. سفری که گاه ترسناک و گاه لذتبخش، گاه اروتیک… و گاه همهٔ اینها با هم می شود.
گفتنی است که ماجرای او در کن با «پیرپسر» آغاز شد. فیلمی که جایزهٔ بزرگ را در سال ۲۰۰۴ برد. از آن زمان، بیشترِ کارهای او به بخش مسابقه ای راه یافتند و نامش در فهرست برندگان ثبت شد: «تشنگی، این است خون من» (جایزهٔ هیئت داوران ۲۰۰۹)، «دوشیزه» (۲۰۱۶) و«تصمیم به ترک» (جایزهٔ کارگردانی ۲۰۲۲). در اثار او تم انتقام بسیار به کار گرفته شده است بهویژه در سهگانهٔ «همدردی برای آقای انتقام»، «پیرپسر» و «بانوی انتقام» . تأثیر آشکار هیچکاک هم در «استاکر» (۲۰۱۳) تا «انتخاب دیگری نیست» (۲۰۲۵)، دیده می شود که همگی با مضمون های سینمای امروز کره همخوانی دراند. او خود را از قواعد خشک سینمائی رها کرده و سینمایش تماشاگر محور، بلند پرواز و بیپروا در مرزشکنی است. سینمائی که در عین پیچیده گی، سنگینی پاره ای از کارهای روشنفکرانه را ندارد.
“آیریس نابلوک”، رئیس جشنوارهی کن، و تیری فرمو، مدیرکل جشنواره، میگویند: «افرینندگی پارک چان-ووک، دید توانمند او و تمایلش برای نشان دادن تکانههای چندگانهی زنان و مردان با سرنوشتهای عجیب را در لحظاتی فراموشنشدنی به سینمای امروزی هدیه کرده است. ما خوشنودیم که استعداد بزرگ او و بهطور کلی سینمای کشوری را برجسته می سازیم که پرسشهای زمانهی ما را در ریشه ی خود می پروراند.
می دانیم که شماری او را با هنرمندانی مانند تارانتینو، دی پالما یا فینچر مقایسه میکنند؛ هنرمندانی که در در هم آمیزی نگاره ها،با دفتی استادانه، مهارت دارند..در حالی که خود او از کوروساوا، برگمان، ویسکونتی و هیچکاک به عنوان الگو نام میبرد.
پارک چان-ووک از جوانی دلخسته ی سینما بود و مدتی کوتاه به عنوان منتقد کار کرد، اما با دیدن فیلم «سرگیجه» آلفرد هیچکاک، رویای کارگردانی را در سر پروراند. از این رو تأثیر هیچکاک در آثار او بسیار به چشم می خورد: از در هم آمیختن برخی پلانها و دکورها گرفته تا حس زیباییشناختی آمیخته با سوررئالیسم. او از فیلم «سایهی یک شک» برای ساخت فیلم خانوادگی «استوکر» (۲۰۱۳) با نیکول کیدمن و میا واسیکوفسکا الهام گرفت. تأثیر هیچکاک در فیلم «تصمیم به ترک»، فیلم جنائی جذاب و سرگیجهآور، که در آن وسواس به اوج میرسد، نیز به روشنی دیده میشود
وسواس، موضوعی است که در تمام فیلمهای او، از جمله آخرین اثرش «هیچ انتخاب دیگری نیست» (۲۰۲۵)، حضور دارد. این طنز سیاه و شادمانه، به پیگیرد پیروزی مرگبار در جامعهی سرمایهداری کره می پردازد و همچنین خودشیفتگی مردانه را به باد انتقاد میگیرد. موضوعاتی که پیشتر در فیلم فمینیستی و کوئیر «آقازاده» به آن پرداخته بود. انتقام نیز خط رابط خونین سینمای “پارک چان-ووک” است. این موضوع که در سهگانه ی «همدردی با آقای انتقام» (۲۰۰۲) آغاز شد ، با «اولدبوی» (۲۰۰۴) که او را به صحنهی بینالمللی پرتاب کرد، با «انتقام خانم» (۲۰۰۵)، ادامه یافت. در این سینمای افراطی، بازیهای پنهان و کشتار، نگرانی و لودگی، درد و تمسخر، یا به عبارت دیگر، دوگانگی دیوانهوار اما کاملاً کنترلشده ی پیگیر، همواره ما را به سفری به ژرفنای روح انسانی،که بین تکانههای عشق و مرگ در نوسان است، می برد. سفری که با آزاردهی تماشاگر همراه است.
سومین فیلم او «منطقهی امنیت مشترک» ، که با همه جنبه های سینمای امروزی کره هم خوانی دارد، یعنی آزاد ازکلیشه ها، تماشاگر محور، بحث برانگیز ، پیچیده و بی آبایش است، در سال ۲۰۰۰، رکورد فروش ملی را شکست.
ریاست “پارک چان-ووک” در هیات داوران کن، نمادی از دلبستگی زودهنگام و ژرف جشنوارهی کن به سینمای کرهای است که آفرینندگی آن از گذشته تا کنون به کمک بخش رسمی جشنواره نشان داده شده است. کره سرزمین بزرگی برای سینما است که هر ساله گنجینههایش نو میشوند؛ کشوری که ثابت کرده میتواند آثار امروزی برای میلیونها تماشاگر در سالنهای سینما بیافریند و پا به پای آن هم آفرینندگانش را گرامی بدارد
در آغاز هزارهی نو، موج تازه ای از سینماگران کرهای به بلوار کروازت ( جایگاه کاخ فستیوال در کن) روی آوردند. موجی که کهنهکارانی چون ” ایم کوون-تک”، برندهی جایزهی کارگردانی در سال ۲۰۰۲ با فیلم «مست زنان و نقاشی»، و اولین برندهی کرهای در کن، رهبری شد. این نسل بیشتر در بخش «نگاهی نو» شرکت داشت و سپس به شکل پایدار در بخش مسابقه (هونگ سانگ-سو، «داستان سینما»( ۲۰۰۵)، “کیم کی-دوک”، «نفس»( ۲۰۰۷) “لی چانگ-دونگ”، «شعر»، جایزهی فیلمنامه( ۲۰۱۰) یا در بخش نمایشهای نیمهشب ، “کیم جی-وون”، «زندگی شیرین و تلخ»، ۲۰۰۵؛ “یون سانگ-هو”، «قطار به بوسان»، ۲۰۱۶، “بیون سونگ-هیون”، «بیرحم»، ۲۰۱۷، ” لی وون-تائه”، «گنگستر، پلیس و قاتل»، ۲۰۱۹) جا گرفت.
در اوج این موج، “بونگ جون-هو” اولین نخل طلای کرهای را با فیلم «پارازیت» دریافت کرد؛ جایزهای که توسط هیئت داوران به ریاست آلخاندرو گونزالس اینیاریتو در سال ۲۰۱۹ داده شد.
سرانجام این که ، اگر کارگردانان کرهای به شکل پیگیر در کن به جایزه دست می یابند، بازیگرانشان نیز از آنها جا نمانده اند، چه در هیات داوران و چه در فهرست برندگان. نمونهی آن جوایز بازیگری “جون دو-یون” («آفتاب مخفی»، ۲۰۰۷) و “سونگ کانگ-هو” («ستارههای خوب»، ۲۰۲۲) است . گفتنی است که “سونگ کانگ-هو” چهار بار در فیلمهای ساختهی پارک چان-ووک نقش آفرینی کرده است. ”
چند ماه پیش از برگزاری هفتاد و نهمین دوره، “پارک چان-ووک”، گفت : «دلیل اینکه ما در تاریکی سالن سینما مینشینیم، این است که نور اثر را بهتر ببینیم. دلیل اینکه خود را در سالن زندانی میکنیم، این است که روح از راه پنجرهای به نام فیلم آزاد شود. دوست دارم این اسارت خود خواسته ی دوگانه را با اعضای هیات داوران تجربه کنم: زندانی شدن برای تماشای فیلم، زندانی شدن برای گفتگو دربارهی فیلم. در این دوران بیزاری ها و جدائی، باور دارم که تنها گردهم آمدن در سالن سینما برای تماشای یک فیلم، با همزمان کردن نفسها و ضربان قلبهایمان، به ما امکان میدهد تا همبستگی احساسی و جهانی ایجاد کنیم.”
بدون شک، قلبها در روز ۱۲ مهی آینده به شدت خواهند زد و در روز شنبه ۲۳ مه، که برندگان در مراسم پایانی اعلام خواهند شد، تپش آنها بیشتر خواهد شد. این مراسم بهصورت زنده در فرانسه ، توسط “بروت” و “فرانس تلویزیون” پخش می شود.
