سینمای هنری و تجربی در فرانسه ۷۰ ساله شد! و پاریس پایتخت آن است

نخستین  کسانی که به آن رفت و آمد کردند،”  آندره برتون”، نویسنده، “من ری”، نقاش “روبر دس نوس”، شاعر و چند چهره ی پیش رو در زمینه ادبیات وهنر بودند. این استودیو ی پیشگام، هنوز هم روح آزاد و کنجکاو هنر مستقل سینما را نمایندگی می کند.

سپس در ۸ اکتبر ۱۹۵۵، انجمن فرانسوی سینماهای هنری و تجربی بر پا گذاشته شد و ۵ سالن سینما به آن پیوستند که تنها استودیوی ” اورسولین” تا امروز بر جا مانده است.

با دانستن این که فرانسویان بسیار سینما دوست هستند و به یاری  دستگاه‌های آموزشی نگاره ها، برنامه‌ریزان بسیار علاقمند، و همچنین یک صنعت پربار،  همه ساله ۷۰۰ فیلم بلند در فرانسه  ساخته  می‌شود، که همه آنها در پاریس نمایش داده می‌شوند، این تجربه توانسته راه خود را به خوبی بپیماید.

۳۸سالن ویژه این ژانر و ۱۰۳ اکران در پاریس

در زمینه هنر و تجربه، ۳۸ سالن در پاریس وجود دارد که ۱۰۳ اکران نمایش را در بر می گیرند. آنها می بایست برای دریافت این عنوان،  ۷۰٪ از فیلم‌های ارائه شده زیر عنوان«هنر و تجربه” توسط مرکز ملی سینما را درسال نشان دهند.  آنها همچنین می توانند همه ساله با ارائه یک پرونده تازه از کمک‌های عمومی بهره‌مند شوند.  در فرانسه، ۱۳۰۰ سینمای هنری و تجربی وجود دارد. این شمار در آلمان ۴۵۰ و در ایتالیا ۳۰۰ است.

موج نوی سینماهای پاریسی

اگرچه برخی سالن‌ها در سال‌های اخیر در  خیابان شانزلیزه (۸) بسته شده‌اند و برخی دیگر در خطر بسته شدن هستند، اما در جاهای دیگر، شماری بازگشایی‌می شوند و به زودی شاهد گشایش “سی نه” در محله هژدهم پاریس و نوسازی “الیزه لینکن” در محله هشتم خواهیم بود.

گنجینه‌هایی در هر سینما… و البته با نسخه اصلی

هر سینمای هنری و تجربی پاریسی ویژگی  خود را دارد، هویت خود را دارد و بنابراین روی سخن خود را جذب می‌کند . می توان گفت  که کمابیش، به اندازه تماشاگران، سالن وجودداردو در پاریس، همه فیلم‌های خارجی با نسخه اصلی  وبا زیر نویس نمایش داده می‌شوند. برای نمونه، از سال ۱۹۷۸ به این سو “استودیو “گالان”، بدون ایست فیلم های ترسناک نشان می دهد، استودیوی “اورسولین” روی سخنش با جوانان است، در “سنت آندره دز آر”، می توان فیلم های مستند و تجربی را دید، سینما ” رفله مدیسی ” همه ساله یک فستیوال فیلم های لهستانی برگزار می کند و در سینما “لانتروپو”، هرهفته بیش از ۱۲ فیلم نشان داده می شود.

فیلم‌های «هنر و تجربه» کدام هستند ؟

یک فیلم “هنر و تجربه” با رویکرد هنری ناب، خود را از دیگران سوا  می کند. بیشتر این فیلم ها می‌توانند از کدهای روایی یا زیبایی‌شناسی سینمای رایج  دور شوند و چندان به دنبال پاسخگویی به سنجه های بازرگانی نباشند.

این برچسب توسط یک گروه پنجاه نفره از حرفه‌ای های سینما، که توسط انجمن یاد شده گرد هم آمده‌اند، داده می‌شود. ویژگی‌های یک فیلم هنری و تجربی، به گفته رئیس انجمن،  «چه اثر را دوست داشته باشیم یا نه، با بررسی این که آیا اثر تک و ناب است و ایا از یک سبک هنری ویژه برخوردار است،  تعیین می شود.»  فرانسه تنها کشوری است که از چنین  روندی پیروی می کند.

در پایان، بیش از ۶۰٪ از فیلم‌ها «هنر و تجربه» شناخته می‌شوند، اما تنها ۲۵٪ سهم بازار را از آن خود می کنند.  بسیاری از آنها فیلم‌هایی با پخش اندک هستند.

اما فیلم های بسیار پرفروشی چون “آملی پولن”، ساخته “ژان پییر ژونه”، “امیلیا پرز”، ساخته “ژاک اودیار”،”باشگاه مشت زنی”، ساخته “دیوید لینچ”  وشماری دیگر هم با برچسب”هنر و تجربه” در این سینما ها به نمایش در می آیند. فیلم‌هایی هم که در جشنواره‌ها جایزه گرفته‌اند، تماشاگران را به سالن‌های این سینماهای مستقل پاریسی  می‌کشانند. از جمله آنان، “داستان سلیمان”است   که در آغاز چندان پیرامونش گفتگو در نگرفت اما جلسه های گفتگو و کارگاههائی که برای همراهی آن و چند فیلم بدون هیاهوی دیگر برگزار شد، شمار بزرگی از سینما رو ها را به سینما ها کشاند.

نکته دیگر این که  سینماهای هنری و تجربی در برابر تنش کوید بسیار بهتر از مالتی پلکس ها ایستادگی کردند چرا که بین سال‌های ۲۰۱۵ و امروز، شمارمشتریان آنها پایدار مانده است، در حالی که در مالتی‌پلکس‌ها ۲۰٪ تا ۳۰٪ کاهش یافته است.

برنامه‌ریزی منسجم و هماهنگ با در نظر گرفتن برنامه ریزی سینما های دیگر در همسایگی آنان، در این پیروزی نقشی اساسی داشته است.

همچنین با در نظر گرفتن سلیقه‌ها وخواست روی سخنان معمولی و افزودن  گفتگو  به نمایش‌ها، برگزاری جشنواره ، تشکیل کارگاه‌ها و سهیم کردن تماشاچیان در تجربیان فیلم ها یا سازندگان آنها،  فیلم هائی که با شمار کمی کپی پخش شده اند،  توانسته اند، به دلیل این برنامه ریزی ها، در درازای زمان، سالن های این سینما ها را پر کنند.

«شهلا رستمی»