هنگامه معلم: تئاتر کودک مثل احیا کردن روح است
- شناسه خبر: 100062
- تاریخ و زمان ارسال: 2 نوامبر 2026 ساعت 16:24
هنرمندنیوز: او تئاتر کودک را تجربه‌ای متفاوت و سرشار از تخیل می‌داند؛ تجربه‌ای که به گفته‌اش، برای بازیگر فرصتی برای بازیابی انرژی و ارتباط دوباره با دنیای خیال فراهم می‌کند. معلم در این گفت‌وگو از دشواری بازی در چند نقش، اهمیت شناخت شخصیت‌ها و تأثیر واکنش‌های بی‌واسطه کودکان بر بازیگر می‌گوید.
چه چیزی باعث شد به گروه نمایش «سفیدبرفی و هفت کوتوله» بپیوندید؟
بی‌شک شخصیت کارگردان، گروه همدل و پرتلاش و همچنین نمایشنامه‌ای که برای هرکدام از ما یادآور خاطرات دلنشین است، در تصمیمم تأثیر زیادی داشت. این مجموعه در من هیجان زیادی ایجاد کرد و با اشتیاق به خانواده «سفیدبرفی و هفت کوتوله» پیوستم. وقتی در یک گروه هنری همدلی و علاقه مشترک وجود داشته باشد، کار کردن هم لذت‌بخش‌تر می‌شود.
قصه سفیدبرفی بارها روایت شده است. این داستان چه ظرفیتی برای ارتباط با کودکان امروز دارد؟
داستان‌های آشنا همیشه این قابلیت را دارند که دوباره روایت شوند و هر بار از زاویه‌ای تازه با مخاطب ارتباط برقرار کنند. نویسندگان می‌توانند این قصه‌ها را با زندگی و فرهنگ جامعه امروز پیوند بزنند و به آن‌ها رنگ‌وبوی تازه‌ای بدهند. به نظرم، «سفیدبرفی و هفت کوتوله» هم ظرفیت زیادی برای این نوع بازآفرینی دارد و می‌تواند همچنان برای کودکان جذاب باشد.
شما در این نمایش چند نقش متفاوت، از آینه و اخمو تا درخت و وسایل خانه و در نهایت انسان را ایفا می‌کنید. بازی در چند نقش چه دشواری‌هایی دارد؟
تغییر شخصیت و فاصله گرفتن از یک نقش برای ورود به نقش دیگر، کار ساده‌ای نیست. بازیگر باید برای هر شخصیت، بیان، لحن، بدن و شیوه رفتاری متفاوتی پیدا کند. این موضوع در تئاتر کودک اهمیت بیشتری دارد؛ چون بازیگر باید بتواند با کمک تخیل، شخصیت‌ها را برای مخاطب باورپذیر کند. در این نمایش، تجربه حضور در نقش‌های مختلف برای من هم چالش‌برانگیز است و هم فرصتی برای تجربه شکل‌های متفاوتی از بازیگری.
شما تجربه حضور در آثار نمایشی و تصویری متفاوتی را داشته‌اید. بازی در تئاتر کودک چه تفاوتی با فعالیت در سینما و تلویزیون دارد؟
هرکدام از این فضاها ویژگی‌ها و دشواری‌های خاص خودشان را دارند و نمی‌توان آن‌ها را به‌سادگی با هم مقایسه کرد. در تئاتر، بازیگر در ارتباطی زنده و مستقیم با مخاطب قرار می‌گیرد و باید در هر اجرا انرژی و تمرکز خود را حفظ کند. در سینما و تلویزیون نیز شرایط فیلم‌برداری و شیوه روایت، اقتضائات متفاوتی برای بازیگر ایجاد می‌کند.
من در آثاری همچون نمایش «صلیب سفید» و فیلم‌ها و مجموعه‌هایی از جمله «پرستو»، «خائن»، «بی‌همه‌چیز»، «آقازاده»، «عاشق بشی می‌فهمی»، «خانه امن ۲» و «کیانوش» حضور داشته‌ام. هر تجربه هنری می‌تواند نکته تازه‌ای به بازیگر بیاموزد. بااین‌حال، برای من بازیگری در هر قالبی، چه نقش کودک باشد و چه نقشی جدی و واقع‌گرا، با عشق و لذت همراه است.
واکنش کودکان هنگام تماشای نمایش چه تأثیری بر شما می‌گذارد؟
واکنش‌های کودکان از زیباترین بخش‌های اجرای تئاتر کودک است. آن‌ها احساساتشان را بی‌واسطه نشان می‌دهند؛ می‌خندند، تعجب می‌کنند و با شخصیت‌ها همراه می‌شوند. همین واکنش‌ها انرژی زیادی به بازیگر می‌دهد. گاهی بعد از اجرا با خودم فکر می‌کنم چطور با وجود تمام خستگی‌ها، این‌همه انرژی داشته‌ام. ارتباط زنده با تماشاگر یکی از ویژگی‌های دوست‌داشتنی تئاتر است و این ارتباط در مواجهه با کودکان، شکل صمیمانه‌تری پیدا می‌کند.
برای نزدیک شدن به یک شخصیت، چقدر به گذشته و ویژگی‌های او توجه می‌کنید؟
شناخت شخصیت برای من بسیار مهم است. بازیگر باید بداند شخصیتی که قرار است روی صحنه جان ببخشد، چه گذشته‌ای دارد، چگونه فکر می‌کند و چرا در موقعیت‌های مختلف تصمیم‌های مشخصی می‌گیرد. اگر شناسنامه شخصیت را نشناسیم، رسیدن به یک بازی درست و باورپذیر دشوار می‌شود. حتی در نقش‌هایی که حضور کوتاه‌تری دارند، این شناخت به بازیگر کمک می‌کند تا شخصیت را دقیق‌تر بسازد.
شما در کنار بازیگری، تجربه حضور در فیلم کوتاه «بی‌پناهی» را هم داشته‌اید. تخیل چه جایگاهی در فعالیت هنری شما دارد؟
تخیل برای نویسنده، کارگردان و بازیگر اهمیت زیادی دارد. به نظرم، اشتباه است اگر بازیگر فقط به نقش خودش فکر کند و از محیط، موقعیت و جهان پیرامون شخصیت غافل شود. توجه به جزئیات می‌تواند ایده‌های تازه‌ای به ذهن هنرمند بیاورد و به روند خلاقیت فردی و گروهی کمک کند. بازیگری فقط اجرای دیالوگ نیست؛ شناخت جهان اثر و ارتباط شخصیت با آن جهان نیز اهمیت دارد.
با توجه به تجربه شما در چند اثر نمایشی جدی، بازگشت به فضای کودک چه حسی دارد؟
تئاتر کودک مثل احیا کردن روح است و به نظرم برای یک بازیگر واجب است. این فضا به آدم اجازه می‌دهد دوباره با تخیل، سادگی و احساسات بی‌واسطه ارتباط برقرار کند. کار برای کودکان، با وجود دشواری‌هایش، لذت خاصی دارد و می‌تواند انرژی تازه‌ای به بازیگر بدهد. فکر می‌کنم تجربه تئاتر کودک برای هر بازیگری فرصتی ارزشمند برای شناخت بیشتر خود و جهان اطرافش باشد.
خبرنگار: رضا پورزارعی
