به احترام آنان که پای رسانه ایستادند
- شناسه خبر: 98435
- تاریخ و زمان ارسال: 7 آگوست 2026 ساعت 21:19
هنرمندنیوز – مهدی احمدی، مدیرمسئول: روز خبرنگار، اگر تنها به چند پیام تبریک رسمی، چند عکس یادگاری، چند مراسم اداری و بستههای محدود حمایتی خلاصه شود، بیش از آنکه پاسداشت یک حرفه دشوار و شریف باشد، تبدیل به آیینی تکراری و کماثر خواهد شد. ۱۷ مرداد برای اهالی رسانه، روز یادآوری شأن و جایگاه خبرنگاری است؛ اما در عین حال روزی است برای گفتن از رنجها، کمبودها، بیمهریها و واقعیتهایی که شاید در هیاهوی مناسبتها کمتر شنیده میشود. خبرنگاری در ایران امروز، بیش از هر زمان دیگری، حرفهای است ایستاده میان فشارهای اقتصادی، بحرانهای اجتماعی، محدودیتهای ساختاری، توقعات عمومی، انتظارات مسئولان و الزام اخلاقی به روایت حقیقت.
سال گذشته برای رسانهها سال آسانی نبود. از فراز و نشیبهای سنگین و روزهای پرالتهاب گرفته تا تجربههایی چون جنگ ۱۲ روزه و جنگ ۴۰ روزه، از فضای ملتهب خبری تا فشار روانی و حرفهای بر تحریریهها، همه نشان دادند که رسانه در روز بحران تا چه اندازه حیاتی است. وقتی جامعه با نگرانی، ابهام، شایعه و اضطراب روبهرو میشود، این خبرنگار است که باید با دقت، سرعت، مسئولیت و آرامش، میان خبر و شایعه، تحلیل و هیجان، اطلاعرسانی و التهابآفرینی مرز بگذارد. در چنین روزهایی، کار رسانه تنها انتشار متن و تصویر نیست؛ رسانه باید به جامعه کمک کند بفهمد، تصمیم بگیرد، آرام بماند و واقعیت را از میان انبوه روایتهای متناقض تشخیص دهد.
اما پرسش مهم اینجاست: کسانی که در این روزهای سخت بار اطلاعرسانی را بر دوش کشیدهاند، خود در چه وضعیتی ایستادهاند؟ واقعیت این است که بخش بزرگی از بدنه رسانهای کشور، از خبرنگاران و دبیران سرویس تا عکاسان، صفحهآراها، نیروهای فنی، ویراستاران، مدیران تولید، گروههای پشتیبانی، سردبیران و همه کسانی که چرخه تولید خبر و محتوا را زنده نگه میدارند، با دشواریهای جدی اقتصادی و معیشتی روبهرو هستند. حقوقهای پایین، تأخیر در پرداختها، نبود امنیت شغلی، قراردادهای نامطمئن، وضعیت نامطلوب بیمه، نبود حمایتهای صنفی مؤثر و کاهش توان اقتصادی رسانهها، بخشی از واقعیتی است که نمیتوان آن را با چند جمله تشریفاتی پنهان کرد.
رسانهای که باید مستقل، دقیق، حرفهای و مطالبهگر باشد، بدون نیروی انسانی آرام، برخوردار، باانگیزه و دارای امنیت شغلی نمیتواند به وظیفه خود آنگونه که باید عمل کند. خبرنگاری که هر روز با دغدغه اجارهخانه، هزینه درمان، آینده شغلی، بیمه ناقص، درآمد ناکافی و فرسودگی روانی روبهروست، چگونه میتواند همواره با همان کیفیت مطلوب، بار سنگین آگاهیبخشی را بر دوش بکشد؟ اینکه بسیاری از خبرنگاران همچنان با تعهد، صبر و شکیبایی پای رسانه ایستادهاند، نشانه آسانی مسیر نیست؛ نشانه نجابت حرفهای، علاقه به کار و مسئولیتپذیری آنان است.
در کنار فشارهای اقتصادی، مسئله مهم دیگر نوع مواجهه برخی مدیران و مسئولان با رسانه و خبرنگار است. هنوز هم در بسیاری از موقعیتها، نگاه از بالا به پایین به خبرنگار دیده میشود؛ گویی رسانه تنها زمانی محترم است که بازتابدهنده سخنان رسمی باشد و نه پرسشگر، منتقد یا ناظر. گاهی بداخلاقیها، بدسلیقگیها، محدودیتهای غیرضروری، پاسخندادنها، برخوردهای سلیقهای، بیاعتنایی به شأن حرفهای خبرنگار و کمتحملی در برابر پرسشهای جدی، فضای کار رسانهای را دشوارتر میکند. مسئولان باید بپذیرند که خبرنگار مزاحم نیست؛ پرسشگری، بیاحترامی نیست؛ نقد، تخریب نیست؛ و رسانه اگر درست دیده شود، نه تهدید، بلکه فرصتی برای اصلاح، شفافیت و ارتباط واقعیتر با جامعه است.
روز خبرنگار زمان مناسبی است تا به این حقیقت ساده اما مهم بازگردیم که احترام به رسانه، فقط در کلام معنا ندارد. اگر قرار است خبرنگار تکریم شود، باید حق دسترسی او به اطلاعات به رسمیت شناخته شود؛ باید شأن حرفهای او در نشستها، جلسات، برنامهها و مواجهههای اداری حفظ شود؛ باید به جای برخوردهای نمایشی، سازوکارهای پایدار حمایتی ایجاد شود؛ باید بیمه، امنیت شغلی، آموزش حرفهای، حمایت حقوقی و معیشت اهالی رسانه جدی گرفته شود. نمیتوان از خبرنگار انتظار داشت که در لحظه بحران کنار جامعه بایستد، اما در روزهای عادی خودش در حاشیه حمایتها باقی بماند.
در این میان، برخی حمایتهای نمادین نیز اگر با ادبیات نامناسب یا همراه با منت ارائه شوند، نهتنها ارزش واقعی پیدا نمیکنند، بلکه گاهی شأن حرفهای خبرنگار را مخدوش میسازند. اینکه برای مثال بسته اینترنت ۲۰۰ گیگابایتی یا کارت بلیت خبرنگاری، آن هم گاه با تأخیر، محدودیت، تبلیغات فراوان یا لحنی طلبکارانه در اختیار خبرنگاران قرار گیرد، نباید بهعنوان اقدام بزرگ و کافی تلقی شود. اینها اگر هم مفید باشند، تنها حداقلهایی کوچک در برابر نیازهای واقعی جامعه رسانهایاند. مسئله خبرنگار فقط اینترنت و کارت بلیت نیست؛ مسئله، معیشت، امنیت، احترام، استقلال، امکان کار حرفهای و آینده شغلی است.
روزنامهها و خبرگزاریها در سالهای اخیر با فشارهای سنگینی مواجه بودهاند. افزایش هزینه کاغذ، چاپ، توزیع، تجهیزات، زیرساختهای فنی، کاهش درآمد تبلیغات، تغییر الگوی مصرف رسانهای و رقابت نابرابر با پلتفرمهای سریع و کمهزینه، ادامه حیات رسانههای حرفهای را دشوار کرده است. در چنین شرایطی، اگر نیروهای انسانی رسانهها با همه سختیها همچنان کار را رها نکردهاند، باید این ایستادگی را دید و قدر دانست. بچههای تحریریه که ساعتها برای تنظیم یک گزارش دقیق وقت میگذارند، عکاسانی که در گرما و سرما و بحران حاضرند، دبیرانی که هر روز میان دقت، سرعت و مسئولیت تعادل برقرار میکنند، نیروهای فنی که دیده نمیشوند اما نبودشان همه چیز را متوقف میکند، سردبیرانی که بار تصمیمهای دشوار را بر دوش دارند و همه کسانی که نامشان کمتر دیده میشود اما رسانه با تلاش آنان زنده است، سرمایههای واقعی این حرفهاند.
روزنامه «هنرمند» نیز در این مسیر، قدردان همه همکارانی است که در روزهای سخت، با تعهد، نجابت، صبوری و مسئولیتپذیری پای کار ایستادهاند. رسانه فقط نام یک مجموعه، لوگو، صفحه، سایت یا شماره منتشرشده نیست؛ رسانه یعنی انسانهایی که پشت هر خبر، گزارش، گفتوگو، عکس، تیتر، صفحه و انتشار ایستادهاند. اگر امروز چراغ رسانه روشن است، به اعتبار همین تلاشهای جمعی است؛ تلاشهایی که گاه در سکوت انجام میشود و کمتر از آنچه باید دیده میشود.
۱۷ مرداد باید فرصتی برای بازنگری جدی در سیاستهای حمایتی از رسانهها و خبرنگاران باشد. مسئولان ذیربط، نهادهای صنفی، مدیران فرهنگی و تصمیمگیران حوزه رسانه باید بدانند که حفظ رسانه حرفهای، یک ضرورت لوکس یا تشریفاتی نیست؛ بخشی از امنیت فکری، فرهنگی و اجتماعی جامعه است. جامعهای که رسانه حرفهای ضعیف داشته باشد، در برابر شایعه، بیاعتمادی، اخبار جعلی، روایتهای غیرمسئولانه و هیجانهای مخرب آسیبپذیرتر میشود. حمایت از خبرنگار، حمایت از آگاهی عمومی است.
در روز خبرنگار، پیش از هر تبریک، باید به احترام همه اهالی رسانه ایستاد؛ به احترام آنان که با وجود حقوقهای کم، بیمههای ناکافی، فشارهای کاری، بیمهریها، بداخلاقیها و کمبودها، همچنان مسئولانه کار میکنند. امید آن است که این روز، تنها یک مناسبت گذرا نباشد، بلکه آغازی برای توجه واقعیتر به شأن، معیشت و امنیت حرفهای خبرنگاران باشد. خبرنگاران بسیار شنیدهاند؛ اینبار باید صدای خودشان شنیده شود.
